De incassomarkt is de afgelopen jaren sterk in beweging. Met de invoering van de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki) is een belangrijke stap gezet richting professionalisering, transparantie en bescherming van consumenten en bedrijven. Voor opdrachtgevers, incassodienstverleners en schuldeisers heeft deze wet directe gevolgen voor de manier waarop incasso wordt ingericht en uitgevoerd.
Deze blog gaat dieper in op wat de Wki concreet betekent in de praktijk. Niet alleen vanuit juridisch perspectief, maar vooral vanuit de dagelijkse realiteit van incassotrajecten.
Wat is de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki)?
De Wet kwaliteit incassodienstverlening is ingevoerd om misstanden in de incassosector tegen te gaan en de kwaliteit van incasso te waarborgen. De wet richt zich op alle partijen die zich beroepsmatig bezighouden met het innen van vorderingen, waaronder incassobureaus en andere incassodienstverleners.
De kern van de Wki draait om drie pijlers:
- Kwaliteitsborging van incassodienstverlening;
- Betere bescherming van schuldenaren;
- Transparantie en toezicht binnen de incassoketen.
Met deze wet wordt incasso nadrukkelijker gezien als een gereguleerd vakgebied, in plaats van een vrij toegankelijke markt.
Waarom is de Wki ingevoerd?
De aanleiding voor de Wki ligt in langdurige signalen over ongewenste incassopraktijken. Denk aan onduidelijke kosten, agressieve communicatie en het ontbreken van professionele standaarden. Dit leidde tot financiële en maatschappelijke problemen, vooral bij kwetsbare schuldenaren.
Door duidelijke kwaliteitseisen te stellen, beoogt de wet:
- Excessen binnen incasso te voorkomen;
- Vertrouwen in de incassosector te herstellen;
- Rechtszekerheid te vergroten voor alle betrokken partijen.
Incasso wordt hiermee niet alleen juridisch strenger gereguleerd, maar ook inhoudelijk genormeerd.
Registratieplicht: alleen incasso met vergunning
Verplicht incassoregister
Een van de meest ingrijpende onderdelen van de Wki is de registratieplicht. Incassodienstverleners mogen alleen actief zijn wanneer zij zijn ingeschreven in het landelijke incassoregister.
Zonder registratie is het niet toegestaan om incassowerkzaamheden uit te voeren of incassokosten in rekening te brengen. Dit heeft directe gevolgen voor opdrachtgevers: samenwerken met een niet-geregistreerde partij brengt financiële en juridische risico’s met zich mee.
Wat wordt getoetst bij registratie?
Bij inschrijving in het register wordt onder meer gekeken naar:
- betrouwbaarheid en integriteit;
- vakbekwaamheid van medewerkers;
- interne procedures en klachtenafhandeling;
- naleving van wet- en regelgeving rondom incasso.
Deze toetsing maakt duidelijk dat incasso structureel en professioneel moet zijn ingericht.
Vakbekwaamheid als basis voor incasso
Opleiding en kennisniveau
De Wki stelt expliciete eisen aan de vakbekwaamheid van personen die zich bezighouden met incasso. Dit betekent dat kennis van relevante wetgeving, communicatievaardigheden en ethisch handelen geen vrijblijvende aspecten meer zijn.
In de praktijk leidt dit tot:
- structurele scholing van incassomedewerkers;
- aantoonbare kennis van incassorecht en consumentenbescherming;
- betere dossiervorming en inhoudelijke beoordeling van vorderingen.
Incasso wordt daarmee minder uitvoerend en meer inhoudelijk van aard.
Transparantie over incassokosten
Duidelijkheid vooraf
Een belangrijk doel van de Wki is het creëren van helderheid over incassokosten. Onverwachte of onduidelijke kosten worden door de wet nadrukkelijk ontmoedigd.
In de praktijk betekent dit dat:
- kosten vooraf duidelijk gecommuniceerd moeten worden;
- alleen wettelijk toegestane incassokosten mogen worden gerekend;
- specificaties inzichtelijk en controleerbaar moeten zijn.
Voor opdrachtgevers betekent dit dat incasso beter uitlegbaar wordt richting klanten en debiteuren.
Zorgplicht en proportioneel incasseren
Meer aandacht voor persoonlijke omstandigheden
De Wki introduceert een bredere zorgplicht binnen incasso. Dit houdt in dat incassodienstverleners rekening moeten houden met de situatie van de schuldenaar.
In de praktijk vertaalt dit zich naar:
- proportionele communicatie;
- realistische betalingsregelingen;
- voorkomen van onnodige escalatie.
Incasso verschuift hiermee van een puur juridisch traject naar een proces waarin maatwerk en redelijkheid centraal staan.
Klachtenafhandeling en toezicht
Verplichte klachtenprocedure
Elke incassodienstverlener moet beschikken over een duidelijke en toegankelijke klachtenregeling. Dit versterkt de positie van schuldenaren en verhoogt de transparantie binnen incasso.
Daarnaast houdt de toezichthouder toezicht op naleving van de Wki. Bij overtredingen kunnen sancties volgen, variërend van waarschuwingen tot boetes en uitschrijving uit het register.
Wat betekent de Wki voor opdrachtgevers?
Voor opdrachtgevers heeft de Wki belangrijke implicaties. Samenwerken met een professionele incassopartner is niet langer alleen een strategische keuze, maar ook een vereiste om risico’s te beperken.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
- Controle op registratie van de incassopartner;
- Transparantie richting klanten over incasso;
- Reputatiebescherming door compliant incasseren.
Incasso is daarmee nadrukkelijk onderdeel geworden van verantwoord ondernemerschap.
Incasso onder de Wki: kansen en uitdagingen
Hoewel de Wki strengere eisen stelt, biedt de wet ook kansen. Professionele incassodienstverleners onderscheiden zich gemakkelijker, terwijl opdrachtgevers profiteren van hogere kwaliteit en voorspelbaarheid. Tegelijkertijd vraagt de wet om investering in processen en systemen, continue aandacht voor compliance en strategische keuzes in debiteurenbeheer.
Conclusie
De Wet kwaliteit incassodienstverlening heeft incasso structureel veranderd. De focus ligt niet langer uitsluitend op inning, maar op kwaliteit, zorgvuldigheid en transparantie. In de praktijk betekent dit professionelere incassotrajecten, betere bescherming van alle betrokken partijen en een hogere standaard binnen de incassosector.
Voor organisaties die met incasso te maken hebben, is kennis van de Wki geen luxe, maar een noodzakelijke basis voor toekomstbestendig debiteurenbeheer.
